Pulsometr (nie)zbędny gadżet

Pierwszy pulsometr został wynaleziony w 1977 roku w Finlandii, a jego użytkownikami byli fińscy biegacze narciarscy. Do sprzedaży detalicznej pulsometry trafiły już w 1983 roku. Zastosowanie w treningu pierwszego monitora pracy serca wprowadziło do teorii treningu sportowego pojęcie intensywności treningu. W kolejnych latach następował szybki rozwój pulsometrów. Doszło do znacznej miniaturyzacji urządzeń, przy jednoczesnym zwiększaniu ilości dostępnych w nich funkcji i ich dokładności. Obecnie pulsometry nie są już tak ekskluzywnymi i trudno dostępnymi urządzeniami jak miało to miejsce w latach 80-tych i 90-tych XX wieku.

Budowa i sposób działania

Pulsometr składa się z dwóch elementów:

• odbiornika – stanowi go najczęściej zegarek, który zakłada się na nadgarstek lub kierownicę roweru,

• nadajnika – urządzenie zakładane na klatce piersiowej w  okolicach serca poprzez zastosowanie regulowanego i rozpinanego pasa.

Istnieją również monitory pracy serca, które składają się tylko z jednego elementu – nie posiadają pasa z nadajnikiem do założenia na klatce piersiowej. Modele te sczytują pracę serca bezpośrednio z nadgarstka. Charakteryzują się one jednak niską dokładnością uzyskiwanych pomiarów. Do wielu modeli pulsometrów można „podłączyć” wiele dodatkowych urządzeń, które w znacznym stopniu zwiększają ich funkcjonalność. Najczęściej jest to krokomierz, odbiornik GPS, sensor kadencji oraz różnego rodzaju przystawki umożliwiające dwukierunkową komunikację z komputerem. Ponadto wielu producentów pulsometrów dołącza do swoich produktów specjalne programy, które pozwalają zaplanować treningi i ich parametry, a następnie zgrać je do monitora.

Do czego służy pulsometr?

W samochodzie na tablicy rozdzielczej znajdują się liczne kontrolki i wskaźniki informujące nas o podstawowych parametrach silnika i jego osprzętu. Jesteśmy informowani o aktualnej prędkości, temperaturze oleju i płynu chłodzącego, ilości paliwa oraz płynu hamulcowego, a także o prawidłowym ładowaniu akumulatora. W ciele człowieka podobna rolę pełni właśnie częstotliwość pracy serca – tętno. Dzięki niemu możemy dowiedzieć się wielu istotnych informacji. Między innymi jak duży jest to wysiłek, jaki rodzaj przemian energetycznych dominuje oraz jaki jest stopień wytrenowania zawodnika. Nadajnik przymocowany do klatki piersiowej w okolicach serca odczytuje tętno, a następnie przekazuje je do odbiornika. Dzięki temu jesteśmy na bieżąco informowani o aktualnym tętnie. Pozwala to kontrolować przebieg treningu, a gdy zajdzie taka potrzeba zwiększyć lub zmniejszyć jego intensywności.

Funkcje pulsometru

Do podstawowych funkcji pulsometru zalicza się pomiar tętna oraz czasu trwania treningu (stoper). Większość dostępnych na rynku monitorów pracy serca zawiera również timer (odliczanie czasu), prosty licznik spalonych kalorii oraz zegarek z budzikiem. Możliwe jest również wyznaczenie górnego i dolnego zakresu tętna. Przekroczenie tych wartości będzie wywoływało sygnał dźwiękowy. Po treningu możliwe jest sprawdzenie tętna średniego, minimalnego oraz maksymalnego. Bardziej rozbudowane pulsometry umożliwiają ustawienie kliku stref tętna treningowego. Ponadto pozwalają one również na zapamiętanie od kilku do nawet kilkudziesięciu treningów oraz ich zgranie na komputer, gdzie mogą zostać poddane szczegółowej analizie. Bardzo często ich producenci oferują również różnego rodzaju dodatki, które w znacznym stopniu zwiększają ich funkcjonalność. Dzięki nim możliwe jest określenie aktualnej prędkości, czy też wyznaczenie pokonanego dystansu (włącznie ze zmianami wysokości nad poziomem morza).

Dla kogo pulsometr?

Z pulsometru będą zadowolone wszystkie osoby, które wykonują treningi wytrzymałościowe. Jednak tylko pod warunkiem, że nie realizują one treningów metodą interwałową. W przypadku tej metody treningowej wykorzystanie monitora pracy serca jest niewskazane. Z pulsometrów nie skorzystają również osoby ćwiczące tylko na siłowni. Wynika to przede wszystkim ze specyficznego wpływu ćwiczeń modelujących na układ krwionośny oraz pracę serca. Monitory pracy serca stanowią doskonałe narzędzie treningowe dla osób wykonujących treningi wytrzymałościowe. Warto zastanowić się nad zakupem takiego urządzenia tym bardziej, że ceny najprostszych pulsometrów oscylują w granicach kwoty, którą należy przeznaczyć na miesięczny karnet do klubu fitness.